MENKUL KIYMETLERİN VERGİLENDİRİLMESİNE
İLİŞKİN KONUŞMA METNİ
26 EKİM 2005 ÇARŞAMBA



DEĞERLİ BASIN MENSUPLARI

 

MENKUL KIYMETLERİN VERGİLENDİRİLMESİNE YÖNELİK 01/01/2006 TARİHİNDEN İTİBAREN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK YENİ VERGİLEME REJİMİ İLE İLGİLİ OLARAK, KANUNUN YAYIMI TARİHİNDEN SONRA, ÇEŞİTLİ KURUM VE KİŞİLERCE İNTİKAL ETTİRİLEN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ, KONUNUN TÜM TARAFLARIYLA YAPILAN SAYISIZ TOPLANTILARDA GÖRÜŞÜLMÜŞ VE DEĞERLENDİRİLMİŞ OLUP, GELİNEN AŞAMADA AŞAĞIDAKİ HUSUSLARIN AÇIKLANMASI GEREKLİ BULUNMUŞTUR.

HATIRLANACAĞI ÜZERE SÖZ KONUSU YASAL DÜZENLEME YAPILMADAN ÖNCE SAYIN DEVLET BAKANIMIZ ALİ BABACAN’LA BERABER DÜZENLEMENİN NE GETİRECEĞİ KONUSUNDA BİR AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUK.

BUGÜN BU AÇIKLAMANIN ÖTESİNDE BİR DURUM SÖZ KONUSU DEĞİLDİR. YANİ O GÜN NE SÖYLEMİŞSEK BUGÜN DE AYNISI GEÇERLİDİR. BU KONUDA HERHANGİ BİR TEREDDÜTÜMÜZ BULUNMAMAKTADIR.

ÖNCELİKLE YENİ SİSTEMLE NE AMAÇLANMIŞTIR. SİZLERE ONU İFADE ETMEK İSTİYORUM.
 

  • DÜZENLEME, TEMEL FELSEFESİ AÇISINDAN SON DERECE OLUMLU YENİLİKLER GETİRMEKTEDİR.
  • ESKİ SİSTEMDE MEVCUT OLAN KARMAŞIKLIK GİDERİLMİŞ VE SİSTEM BASİTLEŞTİRİLMİŞTİR.
  • MÜKELLEFLERİN BEYANNAME VERME KÜLFETLERİ, ARACI KURUMLARA GETİRİLEN SORUMLUKLA ORTADAN KALDIRILMIŞ, GELECEĞE DÖNÜK BELİRSİZLİKLERE SON VERİLMİŞTİR.
  • ÇOK DAHA ÖNEMLİ OLARAK VERGİLEMEDE ÜRÜNLER ARASINDAKİ MEVCUT OLAN VE PİYASALARA BOZUCU ETKİ YAPAN EŞİTSİZLİK KALDIRILMIŞTIR.
  • VERGİ HESAPLAMA, İNDİRİM, İSTİSNA VE BEYAN SİSTEMİNE İLİŞKİN FARKLI UYGULAMALAR KALDIRILMIŞTIR.
  • VERGİNİN TABANI, BÜTÜN MÜKELLEFLERE VE BÜTÜN PİYASALARA NÖTR YAKLAŞARAK GENİŞLETİLMİŞ; TÜM ÜRÜNLER VE TÜM MÜKELLEFLER VERGİ TABANINA DAHİL EDİLMİŞ, PİYASA BÜTÜNÜYLE KAYIT ALTINA ALINMIŞTIR.
  • VERGİLEMEDEKİ VERİMLİLİĞİN ARTIRILMASINDA BU TEMEL ANLAYIŞ DEĞİŞİKLİĞİ OLUMLU SONUÇLAR DOĞURACAKTIR.


BÜTÜN BU ÖZELLİKLERİ BİRLİKTE DEĞERLENDİRDİĞİMİZDE YENİ SİSTEM ÖNEMLİ BİR REFORMDUR.

AŞAĞIDA BELİRTECEĞİMİZ BAZI HUSUSLAR UYGULAMA AŞAMASINDAKİ TEKNİK SIKINTILARI GİDERMEYE VE DUBLİKASYONLARI ÖNLEMEYE YÖNELİKTİR. AYRICA ARTIK BU AÇIKLAMAMIZDAN SONRA BU KONUYA SON ŞEKLİYLE NOKTAYI KOYUYORUZ. BUNDAN SONRA DA TEKRAR HERHANGİ BİR TEREDDÜTÜN KALMAMASI GEREKİYOR.

ŞİMDİ BU KONULARI SİZLERE SIRASIYLA İFADE EDİYORUM.

1- MEVCUT YASAL DÜZENLEME STOPAJ YAPMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ BANKA VE ARACI KURUMLARA VERMEKTE OLUP BU KONUDA HERHANGİ BİR DEĞİŞİKLİĞİN YAPILMASI SÖZ KONUSU DEĞİLDİR. DOLAYISIYLA BANKA VE ARACI KURUMLARIN BU KONUDA GEREKLİ HAZIRLIKLARINI YIL SONUNDAN ÖNCE TAMAMLAMALARI GEREKMEKTEDİR.

2- TEVKİFAT ORANINDA HERHANGİ BİR İNDİRİMİN YA DA YATIRIM ARAÇLARI ARASINDA FARKLILAŞTIRMA YAPILMAYACAKTIR.

3- ÖTEDEN BERİ SÜRE GELEN, DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİNİN İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINA KOTE OLMADIĞI YÖNÜNDEKİ GÖRÜŞÜMÜZ, AYNEN MUHAFAZA EDİLMEKTEDİR.

AYRICA YABANCILAR TÜRKİYE’DE ELDE ETTİKLERİ KAZANÇ ÜZERİNDEN ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖDEDİKLERİ VERGİLERİ, İLGİLİ ANLAŞMA HÜKÜMLERİNİN ÖNGÖRDÜĞÜ KURALLAR ÇERÇEVESİNDE KENDİ ÜLKELERİNDE BU KAZANÇ ÜZERİNDEN ÖDEYECEKLERİ VERGİLERDEN MAHSUP EDEBİLECEKLERDİR.

4- MENKUL KIYMETLERİN VERGİYE TABİ ALIM SATIM KAZANCININ BELİRLENEBİLMESİ İÇİN MEVCUT MADDE HÜKMÜNDE İLK GİREN İLK ÇIKAR YÖNTEMİ YER ALMAKTADIR.

BU YÖNTEMİN AĞIRLIKLI ORTALAMA YÖNTEMİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİ YÖNÜNDEKİ TALEPLER HİSSE SENEDİ ALIM SATIM KAZANÇLARININ VERGİLENDİRİLMESİ İÇİN GEREKLİ OLAN ELDE TUTMA SÜRESİNİN HESABI BAKIMINDAN AĞIRLIKLI ORTALAMA YÖNTEMİNİN YARATACAĞI TEKNİK SIKINTILAR GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULARAK KABUL EDİLMEMİŞTİR.

UYGULAMADA DOĞABİLECEK GÜÇLÜKLERİN AŞILMASI AMACIYLA AYNI GÜN İÇİNDEKİ ALIM-SATIMLARLA İLGİLİ OLARAK YALNIZCA GÜN İÇİNDE AĞIRLI ORTALAMA YÖNTEMİNİN KULLANILABİLMESİNE İMKAN SAĞLANACAKTIR.

5- YATIRIM FONU GELİRLERİNİN FON BÜNYESİ YERİNE FON KATILIMCILARI NEZDİNDE VERGİLENDİRİLMESİ YÖNÜNDEKİ TALEP YILLARDAN BERİ SÜREGELEN VE YERLEŞMİŞ BULUNAN UYGULAMANIN DEĞİŞTİRİLMEMESİ AMACIYLA VE YASALAŞMA SÜRECİNDE FON TEMSİLCİLERİNİN TALEPLERİNİN DE BU YÖNDE OLMASI NEDENİYLE KABUL EDİLMEMİŞTİR.

6- BANKA VE ARACI KURUMLARIN STOPAJ YAPMA SORUMLULUĞUNUN YARATTIĞI TEDİRGİNLİK SORUMLULUĞUN SINIRLARI BELİRGİN HALE GETİRİLMEK SURETİYLE GİDERİLECEKTİR.

YAPILACAK YASAL DÜZENLEME İLE STOPAJIN YAPILMASINA YÖNELİK BİLGİ AKIŞI ÇERÇEVESİNDE HER KURUMUN SORUMLULUĞU KENDİSİNE GELEN BİLGİ-BELGE İLE SINIRLI HALE GETİRİLECEKTİR.

7- FARKLI ARACI KURUMLARDA, FARKLI DÖNEMLERDE VE FARKLI FİNANSAL ARAÇLARDA OLUŞAN KAR VE ZARARLARIN BİRİ BİRİNDEN MAHSUP EDİLEMİYOR OLMASININ YARATTIĞI SORUN GİDERİLECEKTİR. YAPILACAK KANUN DEĞİŞİKLİĞİ İLE; YERLİ VE YABANCI YATIRIMCILARA, BİR TAKVİM YILI İÇİNDE

BİRDEN FAZLA BANKA VE ARACI KURUMDA DOĞAN KAR VE ZARARIN,

BİRDEN FAZLA DÖNEMDE DOĞAN KAR VE ZARARIN,

AYNI TÜRDEN MENKUL KIYMETLERDE DOĞAN KAR VE ZARARIN

MAHSUBUNU YAPABİLMELERİ İÇİN “İHTİYARİ BEYANNAME” VERME İMKANI SAĞLANACAKTIR.
BUNA GÖRE DİLEYEN MÜKELLEFLER; STOPAJ YOLUYLA VERGİLENDİRİLEN BU KAZANÇLARI İÇİN İHTİYARİ OLARAK YILLIK BEYANNAME VERMEK SURETİYLE ZARARLARINI KAZANÇLARINDAN MAHSUP EDEBİLECEKLERDİR. BU BEYANNAMEDE BEYAN EDİLEN GELİRLERE ARTAN ORANLI VERGİ TARİFESİ DEĞİL, % 15’LİK TEK ORAN UYGULANACAKTIR.

8- YİNE YAPILACAK YASAL DÜZENLEME İLE HİSSE SENEDİ İLE HER NEVİ TAHVİL VE BONO ÜZERİNE YAPILANLAR HARİÇ OLMAK ÜZERE,

TÜRKİYE’DE FAALİYETTE BULUNAN TAM MÜKELLEF KURUMLARIN KENDİ ARALARINDA VEYA YURT DIŞINDA YERLEŞİK BANKA VE BENZERİ FİNANS KURUMLARIYLA YAPTIKLARI VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN BU YENİ DÜZENLEME ÇERÇEVESİNDE VERGİLENDİRİLMESİ BİR YIL SÜRE İLE ERTELENECEKTİR. GERÇEK KİŞİLERİN TÜREV SÖZLEŞMELERİYLE İLE İLGİLİ İŞLEMLERİNDE VERGİLEME İSE MEVCUT YASADA ÖNGÖRÜLDÜĞÜ ŞEKİLDE DEVAM EDECEKTİR.

9- AYRICA YAPILACAK YASAL DÜZENLEME İLE; TÜRKİYE’DEKİ BANKALARIN KENDİ ARALARINDAKİ MEVDUATTAN, ARACI KURUMLARIN İSE BORSA PARA PİYASASINDA DEĞERLENDİRDİKLERİ KENDİLERİNE AİT PARALARDAN ELDE ETTİKLERİ FAİZLER TEVKİFAT KAPSAMINDAN ÇIKARTILACAKTIR.

10- MEVCUT KANUNDA ÖNGÖRÜLEN HİSSE SENEDİ ALIM-SATIM KAZANÇLARININ TEVKİFATA TABİ TUTULMAMASI İÇİN GEREKLİ OLAN 2 YILLIK SÜRE 1 YILA İNDİRİLECEKTİR.

11- YABANCI KURUMLARIN 1.1.2006 TARİHİNDEN ÖNCE İHRAÇ EDİLMİŞ BULUNAN KAMU KAĞITLARINDAN 1.1.2006 TARİHİNDEN SONRA ELDE EDECEKLERİ KAZANÇLARIN TEVKİFATA TABİ TUTULACAK OLMASININ YARATTIĞI SIKINTI, YAPILACAK YASAL DÜZENLEME İLE YABANCI YATIRIMCILARA DA YERLİ YATIRIMCILARDA OLDUĞU GİBİ ESKİ HÜKÜMLERİN UYGULANMASI SAĞLANMAK SURETİYLE GİDERİLECEKTİR.