1. Giriş
5766 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla1
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda yapılan
değişikliklere ilişkin açıklamalar bu Tebliğin
konusunu oluşturmaktadır.
2. Kapı kapı dolaşmak
suretiyle hurda toplayanların vergi muafiyeti
2.1. Yasal düzenleme
5766 sayılı Kanunun 8 inci
maddesinin (a) bendi ile 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına (6)
numaralı bentten sonra gelmek üzere aşağıdaki (7)
numaralı bent eklenmiş ve sonraki bentte yer alan
"1-6 numaralı" ibaresi "1-7 numaralı" şeklinde
değiştirilerek bent numarası buna göre teselsül
ettirilmiştir.
"7.Ticari işletmelere ait
atıkları mutad olarak veya belli aralıklarla satın
alanlar hariç olmak üzere bir işyeri açmaksızın
kendi nam ve hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak
suretiyle her türlü hurda maddeyi toplayarak veya
satın alarak bu malların ticaretini yapanlara veya
tekrar işleyenlere satanlar;"
2.2. Muafiyetin kapsamı
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu
maddesine eklenen bent hükmü uyarınca, hurda metal,
hurda plastik, hurda naylon, atık kağıt, hurda cam
ile atık şişeleri ve benzerlerini geçimini sağlamak
üzere bir işyeri açmaksızın kendi nam ve hesabına
münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle toplayan
veya satın alan kişiler esnaf muaflığından
yararlanacaklardır. Söz konusu işlerin devamlı
olarak yapılması ya da motorlu araç kullanılarak
faaliyette bulunulması muafiyetten yararlanmaya
engel teşkil etmeyecektir.
Ancak söz konusu mükelleflerden;
- Ticari işletmelere ait atıkları
mutad olarak veya belli aralıklarla satın alanlar
veya anlaşma yapmak suretiyle toplayıp satan
kişiler,
- Gelir ve Kurumlar Vergisi
mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapanlar
esnaf muaflığından
yararlanamayacaktır.
2.3. Hurda alımlarında
vergi tevkifatı
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu
maddesinin son fıkrasında, "Bu muaflığın, 94 üncü
madde uyarınca tevkif suretiyle kesilen vergiye
şümulü yoktur." hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, esnaf
muaflığından yararlananlardan hurda mal alımlarında
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (13) numaralı bendinin (b) alt bendi
uyarınca, öteden beri % 2 oranında vergi tevkifatı
yapılmaktadır.
Buna göre, Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen kişi veya kurumlar, aynı Kanunun 9 uncu
maddesinin (7) numaralı bendi uyarınca esnaf
muaflığından yararlananlara yaptıkları ödemeler
üzerinden, önceden olduğu gibi % 2 oranında vergi
tevkifatı yapmaya devam edeceklerdir.
Örnek 1: Bay
(A), kamyoneti ile kapı kapı dolaşmak suretiyle
evlerden veya sokaklardan topladığı veya satın
aldığı hurdaları devamlı olarak hurda ticareti ile
uğraşan (B) firmasına satmaktadır. Bay (A), bu
faaliyetinden dolayı esnaf muaflığından yararlanacak
olup (B) firması, Bay (A)'ya hurda bedeli karşılığı
olarak yapacağı ödemeler nedeniyle gider pusulası
düzenlemesi ve Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendinin
(b) alt bendi uyarınca da % 2 oranında gelir
vergisi tevkifatı yapması gerekmektedir.
Bay (A) mal alış ve satışına
ilişkin belgeleri istenildiği zaman ibraz etmek
üzere saklamak zorundadır.
3.Uçuş tazminatlarının
vergilendirilmesinde istisna uygulaması
3.1. Yasal düzenleme
5766 sayılı Kanunun 8 inci
maddesinin (b) bendiyle Gelir Vergisi Kanununun 29
uncu maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı
bendinde yer alan "kanuni ve iş merkezi Türkiye'de
bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla
görevlendirilenlere; uçuş hizmetleri, deniz altına
dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan
aynı mahiyetteki ödemeler;" ibaresi "kanuni veya iş
merkezi Türkiye'de bulunan müesseselerde uçuş
maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve
idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak
içinde hizmet veren yetkili sivil havacılık
otoritesince sertifikalandırılmış personele; fiilen
uçuş hizmeti, denizaltına dalış yapanlara fiilen
dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı
mahiyetteki ödemeler;" şeklinde değiştirilmiş olup
söz konusu değişikliğin yürürlük tarihi
6/6/2008'dir.
3.2. Uçuş ve dalış
hizmetleri istisnasının kapsamı
Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde
yer alan "Subay, astsubay, erbaş ve erlere ve Ordu
hizmetinde bulunan sivil makinistlere, uçuş, dalış
gibi hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar,
gündelikler, ikramiyeler, zamlar" hükmü, 5766 sayılı
Kanunla herhangi bir değişikliğe uğramadığından bu
ödemelerin vergilendirilmesi hakkında mevcut
uygulama devam etmektedir.
Söz konusu bentte yer alan ikinci
cümlecikte yapılan düzenlemeye göre, uçuş maksadıyla
görevlendirilenlere uçuş hizmetleri, deniz altına
dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla verilen
tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler ve zamlar
aşağıdaki koşulları taşıması kaydıyla gelir
vergisinden müstesna tutulmuştur:
• Ödemeyi yapanın Türk Hava
Kurumu ya da kanuni veya iş merkezi Türkiye'de
bulunan müesseselerden olması,
• Ödeme yapılanın uçuş maksadıyla
görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle
görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde
hizmet veren yetkili sivil havacılık otoritesince
sertifikalandırılmış personel olması,
• Ödemenin, uçuş ve dalış gibi
hizmetler dolayısıyla fiilen gerçekleştirilen uçuş
ve dalış süreleri ile sınırlı bulunması.
Türk Hava Kurumu ya da kanuni
veya iş merkezi Türkiye'de bulunan müesseselerce
yapılan ancak, anılan bentte yer alan şartların
tamamını bir arada taşımayan ücret ve ücret sayılan
ödemeler, Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (2) numaralı bendi kapsamında
olmadığından anılan Kanunun 94, 103 ve 104 üncü
maddelerine göre vergiye tabi tutulacaktır.
Türk Hava Kurumu ya da kanuni
veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumların gerek
hizmet sözleşmelerini düzenlerken gerekse uçuş
hizmeti satın alırken yapacakları uçuş tazminatı
ödemelerini, fiilen uçuş maksadıyla görevlendirilen
hava aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar
ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili
sivil havacılık otoritesince sertifikalandırılmış
personele yapmaları ve tahakkuk belgelerinde bu
hususa açıkça yer vermeleri gerekmektedir.
3.3. Yasa değişikliği
öncesi uygulama ve yapılacak işlemler
Yasa değişikliği öncesi 128 Seri
No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan
düzenleme uyarınca, uçuş tazminatlarının
vergilendirilmesinde fiili uçuş süreleri esas
alınarak bu sürelere isabet eden ve uçuş hizmetleri
dolayısıyla verilen tazminatlar, gündelikler,
ikramiyeler ve zamlar gelir vergisinden istisna
edilmekte, fiili uçuş süreleri dışındaki hizmetler
dolayısıyla yapılan ödemeler ise gelir vergisine
tabi bulunmaktadır.
Müstakar hal alan Danıştay
kararlarında; istisnanın fiilen uçuşun yapıldığı
sürelere ilişkin ödemelere uygulanacağı yolunda açık
bir düzenlemenin yer almadığı, buna karşın tebliğ
ile istisna şartından yararlanabilmek için fiilen
uçuşun yapılması gibi ek bir şart getirilmesinde
hukuka uyarlık bulunmadığına hükmedilmektedir. Bu
kararlar uyarınca 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel
Tebliğinin I/k-1 bölümünün ikinci paragrafı tebliğin
yayım tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır.
Yeni dava açılmasında ve mevcut
ihtilafların sürdürülmesinde Hazine yararı
görülmediğinden, yasa değişikliğinin yürürlüğe
girdiği tarihten önceki dönemde uçuş hizmetleri
dolayısıyla ödenen tazminatların
vergilendirilmesinde,
• Türk Hava Kurumu ya da kanuni
veya iş merkezi Türkiye'de bulunan müesseselerde
uçuş maksadıyla görevlendirilenlere,
• Ödemenin uçuş veya dalış
hizmetleri dolayısıyla yapılması,
• Ödeme yapılanın ilgili
mevzuatta tanımlanan "uçucu ekip" kapsamında olması,
kaydıyla fiili uçuş süreleri
dikkate alınmaksızın gelir vergisinden istisna
edilmesi gerekmektedir. Uçuşun gerçekleşebilmesinde
fiilen hiçbir katkısı bulunmayan ve idari veya yer
hizmetlerinde görevli olanlara (uçucu ekibe dahil
olmayanlara) yapılan ödemeler, uçuş tazminatı adı
altında yapılsa dahi, yargı kararları da bu yönde
olduğundan, gelir vergisinden istisna
tutulmayacaktır.
Buna göre, yasa değişikliğinin
yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlerle ilgili
olarak bu şartların tamamını bir arada
taşıyanlardan;
a) Uçuş tazminatı olarak yapılan
ödemelerden kesilen gelir vergisini dava konusu
yapmayanların dilekçe ile ilgili vergi dairesine
başvurmaları halinde, zamanaşımı süresi dikkate
alınarak Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin
hükümleri uyarınca tahakkuk etmiş olan gelir
vergisinin tahakkuktan terkin edilmesi, tahsil
edilen gelir vergisinin ise red ve iade işlemlerinin
yapılması,
b) Mahkemelerde ihtilafı devam
eden (henüz mahkeme aşaması sonuçlanmayan)
mükelleflerin, davalarından feragat etmeleri ve buna
ilişkin ilgili mahkemeden feragat ettiklerini
gösterir şerhli dilekçe örneğini veya bu belge temin
edilemediği takdirde mahkemenin feragat nedeniyle
davanın reddine dair vereceği karar örneğini tarha
yetkili vergi dairesine ibraz etmeleri kaydıyla,
görülmekte olan dava sonucunda verilecek yargı
kararı beklenmeksizin haklarında zamanaşımı süresi
de dikkate alınarak Vergi Usul Kanununun düzeltmeye
ilişkin hükümleri uyarınca tahsil edilen gelir
vergisinin red ve iade işlemlerinin yapılması
uygun görülmüştür.
İade işleminin yapılabilmesi için
dilekçe ile birlikte, mükelleflerin çalıştıkları
kurumlardan alacakları; yukarıdaki şartları
taşıdıklarına ve söz konusu dönemlere ilişkin vergi
tevkifatı tutarları ile ücretlilere vergi indirimi
(vergi iadesi) tutarlarına ilişkin bilgileri içeren
bir belgeyi de vermeleri zorunludur.
Öte yandan, uçuş tazminatı olarak
yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı
yapılması nedeniyle dava açanlardan, haklarında
lehlerine veya aleyhlerine kesinleşmiş yargı
kararı bulunanların ise konu hakkında verilen yargı
kararları uyarınca işlem yapılması gerekmektedir.
Yapılacak iade işlemi sırasında,
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde
yer alan ücretlilere vergi indirimi tutarlarının
mahsup edilmesi gerekmektedir.
4. Sporculara yapılan
ücret ve ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesi
4.1. Yasal düzenleme
Gelir Vergisi Kanununun geçici 64
üncü maddesine göre, sporculara yapılan ücret ve
ücret sayılan ödemelerde % 15 oranında tevkifat
yapmak suretiyle vergilendirilmesine ilişkin hükmün
uygulama süresi 31/12/2007 tarihinde sona ermiştir.
Kanuna eklenen geçici 72 nci
maddeyle sporcu ücretlerinin vergilendirilmesi
aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 72- (1) 31/12/2017
tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret
sayılan ödemelerden aşağıdaki oranlarda gelir
vergisi tevkifatı yapılır.
a) Lig usulüne tabi spor dallarında;
1) En üst ligdekiler için
% 15,
2) En üst altı ligdekiler için
% 10,
3) Diğer liglerdekiler için
% 5,
b) Lig usulüne tabi olmayan spor
dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli
sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları
karşılığında yapılan ödemelerden % 5.
(2) Bu ödemeler üzerinden 94 üncü
madde kapsamında ayrıca tevkifat yapılmaz. Bu
gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer
gelirler dolayısıyla beyanname verilmesi halinde de
bu gelirler beyannameye dahil edilmez.
(3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce yapılmış olan ücret ve ücret sayılan
ödemelerin vergilendirilmesinde 31/12/2007 tarihinde
yürürlükte olan hükümler uygulanır.
(4) Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye
Bakanlığı yetkilidir."
4.2. Ödemelere
uygulanacak vergi oranları ve beyan
31/12/2017 tarihine kadar
sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler
üzerinden;
a) Lig usulüne tabi spor dallarında;
1) En üst ligdekiler için
% 15,
2) En üst altı ligdekiler için
% 10,
3) Diğer liglerdekiler için
% 5,
b) Lig usulüne tabi olmayan spor
dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli
sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları
karşılığında yapılan ödemelerden % 5.
oranları dikkate alınarak
1/7/2008 tarihinden itibaren gelir vergisi tevkifatı
yapılacaktır.
Bu ödemeler nihai vergileme
niteliğinde olduğundan ayrıca Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü madde kapsamında tevkifat
yapılmayacak ve ücret gelirini elde edenler
tarafından bu gelirleri için yıllık beyanname
verilmeyecek, diğer gelirleri için beyanname
verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil
edilmeyecektir.
4.3. Ücretlerin nakit
dışındaki ödeme araçları vasıtasıyla yapılması
Sporcu ücretleri, nakit olarak
ödenebildiği gibi ayın olarak da ödenebilmektedir.
Sporcu ücretlerine ilişkin
ödemelerin nakit dışında örneğin gayrimenkul veya
taşıt ve benzeri ayın şekilde yapılması halinde,
Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesinin son
fıkrası uyarınca ücretin safi tutarı;
• Verilen ayınlar, verildiği gün
ve yerdeki ortalama perakende fiyatlarına göre,
• Konut tedariki ve sair suretle
sağlanan menfaatler ise, konutun emsal kirasına veya
menfaatin emsal bedeline göre
tespit edilmek suretiyle
değerlenecek ve bu ödeme tutarları toplamı üzerinden
gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
4.4. 1/7/2008 tarihine
kadar sporculara yapılan ücret ödemeleri
Kanuna eklenen geçici 72 nci
maddenin üçüncü fıkrasında yer alan "Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ücret
ve ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde
31/12/2007 tarihinde yürürlükte olan hükümler
uygulanır." hükmü uyarınca, 01/01/2008 tarihinden
geçici 72 nci maddenin yürürlüğe girdiği 1/7/2008
tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret
sayılan ödemeler üzerinden, geçici 64 üncü maddedeki
hükümler çerçevesinde % 15 oranında tevkifat
yapılmak suretiyle vergilendirilecektir.
Bu dönem içinde yapılan ücret
ödemelerinden genel hükümlerin uygulanması nedeniyle
fazla kesilen verginin, ödenmiş olması kaydıyla, hak
sahibi olan sporcuların talebi üzerine Vergi Usul
Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca red
ve iade edileceği tabiidir.
İade işleminin yapılabilmesi için
dilekçe ile birlikte, mükelleflerin çalıştıkları
kurumlardan alacakları söz konusu dönemlere ilişkin
vergi tevkifatı tutarları ile ücretlilere vergi
indirimi (vergi iadesi) tutarlarına ilişkin
bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri
zorunludur.
5. 5084 sayılı Kanun
kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanan işverenlerce istihdam edilen ücretlilerin
asgari geçim indirimi karşısındaki durumu
5.1. Yasal düzenleme
5615 sayılı Kanunun2 2
nci maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun
yeniden düzenlenen mülga 32 nci maddesinde 1/1/2008
tarihinden geçerli olmak üzere asgari geçim
indirimine ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
Asgari geçim indirimi uygulaması
ile ilgili açıklamalar 265 Seri No.lu Gelir Vergisi
Genel Tebliğinde3 yapılmıştır.
5766 sayılı Kanunla Gelir Vergisi
Kanununa eklenen geçici 73 üncü maddede;
"GEÇİCİ MADDE 73 - (1) 29/1/2004
tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın
Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi kapsamında gelir
vergisi stopajı teşviki uygulanan ücretlerin
vergilendirilmesinde, öncelikle Kanunun 32 nci
maddesinde yer alan asgari geçim indirimi dikkate
alınır.
(2) Bu madde hükümlerinin
uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemeye
Maliye Bakanlığı yetkilidir."
hükmüne yer verilmiştir.
5.2. Uygulamanın esasları
5084 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesi kapsamında istihdam edilen ücretlilerle
ilgili asgari geçim indirimi, 265 Seri No.lu Gelir
Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslara
göre hesaplanacaktır.
Asgari geçim indirimi tutarı,
yapılan düzenleme uyarınca ücret üzerinden
hesaplanan gelir vergisinden öncelikle mahsup
edilecektir. Asgari geçim indirimi mahsubu
yapıldıktan sonra kalan gelir vergisi tutarı işveren
tarafından terkin edilecek tutar olacaktır.
Ancak, terkin edilecek tutar,
5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca asgari
ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından
fazla olamayacağından asgari ücret üzerinden
hesaplanan tutardan asgari geçim indiriminin mahsup
edilmesi sonucu kalan tutar terkine konu
edilecektir.
Öte yandan, Yatırımların ve
İstihdamın Teşviki Genel Tebliğleri ekinde yer alan
bildirim yerine bu Tebliğin yayım tarihinden
itibaren Tebliğ ekinde yer alan "Gelir Vergisi
Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim" doldurulacaktır.
İlgili tebliğlerin ekinde yer alan "Gelir Vergisi
Stopajı Teşviki Kapsamında İstihdam Edilen
Ücretlilere İlişkin Bilgiler" tablosu ise
doldurulmaya devam edilecektir.
Örnek 2:
Nevşehir ili Organize Sanayi
Bölgesinde (OSB) 11 kişi istihdam eden Kurumlar
Vergisi mükellefi (A) Ltd. Şti.'nin Ocak 2008
döneminde çalışanlarından tevkif ettiği gelir
vergisi tutarı 953 YTL'dir. 11 işçi için Asgari
Geçim İndirimi Bordrosunda hesaplanan asgari geçim
indirimi ise 663,93 YTL'dir.
Buna göre, (A) Ltd. Şti.'nin 11
işçi için yararlanacağı terkin tutarı şöyle
hesaplanacaktır:
- Ücretler üzerinden hesaplanan gelir
vergisi 953,00
YTL
- Asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir
vergisi (11 x
77,57=) 853,27 YTL
- Hesaplanan asgari geçim indirimi4
663,93 YTL
- 5084 sayılı Kanun kapsamında terkin
edilebilecek tutar (853,27-663,93=)
189,34 YTL
- Vergi dairesine ödenecek tutar
[953-(663,93+189,34)=]
99,73 YTL
Örnekte, ücretlilerin
yararlanabileceği asgari geçim indirimi tutarları
toplamı, asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir
vergisinden mahsup edilmiştir. Asgari ücret
üzerinden tevkif edilen vergi tutarından; asgari
geçim indirimi tutarının mahsubu sonucu kalan tutar,
asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin
organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş
yerleri için tamamından, diğer yerlerdeki iş yerleri
için ise yüzde sekseninden fazla olmamak kaydıyla
5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecektir.
Gerçek ücretler üzerinden tevkif
edilen vergi tutarından, asgari geçim indirimi ile
5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecek tutarın
toplamı arasındaki fark vergi dairesine ödenecektir.
Örnek 3:
Mardin ilinde organize sanayi
bölgesi dışında faaliyet gösteren (B) A.Ş. 30 işçi
istihdam etmektedir. Ocak 2008 döneminde
çalışanlarından tevkif ettiği Gelir Vergisi tutarı
3.000 YTL'dir. 30 işçi için Asgari Geçim İndirimi
Bordrosunda hesaplanan asgari geçim indirimi ise
1.900 YTL'dir.
Buna göre, (B) A.Ş.'nin 30 işçi
için yararlanacağı terkin tutarı şöyle
hesaplanacaktır.
- Ücretler üzerinden hesaplanan gelir
vergisi
3.000,00 YTL
- Asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi
(30 x 77,57=)
2.327,10 YTL
- Hesaplanan asgari geçim indirimi5 1.900,00
YTL
- 5084 sayılı Kanun kapsamında terkin
edilebilecek tutar (2.327,10-1.900=)6
427,10 YTL
- Vergi dairesine ödenecek tutar
[3.000-(1.900+427,1)=] 672,90
YTL
Örnekte, ücretlilerin yararlanabileceği asgari
geçim indirimi tutarları toplamı, asgari ücret
üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup
edilmiştir. Asgari ücret üzerinden tevkif edilen
vergi tutarından; asgari geçim indirimi tutarının
mahsubu sonucu kalan tutar, asgari ücret üzerinden
hesaplanan gelir vergisinin organize sanayi veya
endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için
tamamından, diğer yerlerdeki iş yerleri için ise
yüzde sekseninden fazla olmamak kaydıyla 5084 sayılı
Kanun uyarınca terkin edilecektir.
Gerçek ücretler üzerinden tevkif edilen vergi
tutarından (3.000 YTL); asgari geçim indirimi (1.900
YTL) ile 5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecek
tutarın (427,10 YTL) toplamı arasındaki fark olan
672,90 YTL vergi dairesine ödenecek tutardır.
5.3. Ocak, Şubat, Mart ve Nisan 2008
dönemlerine ilişkin uygulama
Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 73 üncü
madde hükmü 1/1/2008 tarihinden geçerli olmak üzere
yürürlüğe girmiştir. Anılan maddede yer alan yetkiye
istinaden Ocak ila Nisan 2008 dönemleri aşağıdaki
şekilde düzeltilecektir.
Asgari geçim indirimi uygulamasının yürürlüğe
girdiği 1/1/2008 tarihinden geçici 73 üncü maddenin
yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sürede 5084
sayılı Kanun kapsamındaki yerlerde uygulanan asgari
geçim indirimi işlemleri, bu Tebliğde yapılan
açıklamalar dikkate alınarak düzeltilecektir.
Mükelleflerin yapacakları düzeltme işlemi, 5084
sayılı Kanun kapsamında terkine konu edilen
tutarların terkin kapsamından çıkartılarak asgari
geçim indirimi mahsubuna dönüştürülmesi suretiyle
hak sahibi ücretlilere ödenmesini gerektirmektedir.
Dolayısıyla söz konusu düzeltme işlemi, ilgili
dönemlerin tahakkuk tutarlarını etkilemeyeceğinden
bu dönemlere ilişkin düzeltme beyannamesi
verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Buna göre, işverenler tarafından 1/1/2008
tarihinden itibaren işçilere ait asgari geçim
indirimi tutarı; ödenmesi gereken asgari geçim
indirimi tutarı, ödenen tutar ve ödenecek fark tutar
olarak tespit edilerek fark tutarların hak
sahiplerine ödendiğine ilişkin ilgililerin imzasını
taşıyan bir bordro düzenlenecektir. Aylık dönemler
itibarıyla düzenlenecek bordronun istenildiğinde
ibraz edilmek üzere "Asgari geçim indirimi bordrosu"
ekinde saklanması gerekir. Geçmiş döneme ilişkin
asgari geçim indirimi tutarları, ilgili aydaki
ücrete ilave olarak bir defada hak sahiplerine
ödenebileceği gibi 31/12/2008 tarihine kadar eşit
tutarlar halinde ödenmesi de mümkün bulunmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde,
çalışanlara ilişkin eksik ödenmiş olan asgari geçim
indirimi tutarlarını belirtilen süreler içinde
çalışanlara yansıtmayan işverenler hakkında, 265
Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "10.2.
Ödenmesi Gereken Gelir Vergisinin Eksik Hesaplanması
Halinde Uygulanacak Cezai Müeyyideler" başlıklı
bölümünde yer alan hükümler uyarınca işlem
yapılacaktır.
6. 5706 sayılı Kanun kapsamında
indirilecek bağış ve yardımlar ile sponsorluk
harcamaları
5766 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanununa
eklenen geçici 74 üncü maddede;
"GEÇİCİ MADDE 74- (1) 2/11/2007 tarihli ve 5706
sayılı İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Hakkında
Kanun uyarınca kurulan Ajansa yapılan her türlü
nakdî ve aynî bağış ve yardımlar ile sponsorluk
harcamalarının tamamı; gelir vergisi beyannamesinde
bildirilecek gelirlerden, kurumlar vergisi
beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla
kurum kazancından indirilir."
hükmüne yer verilmiştir.
Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 74 üncü
madde ile, 5706 sayılı Kanun uyarınca 1/1/2008
tarihinden itibaren, İstanbul'un 2010 yılı Avrupa
kültür başkenti olarak hazırlamasına yönelik
yapılacak proje ve etkinliklere destek sağlamak
amacıyla her türlü aynî ya da nakdî bağış ve
yardımlarla sponsorluk harcamalarının tamamı, yıllık
gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek
gelirlerden indirim konusu yapılabilecektir.
Tebliğ olunur.
EK:
Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim
---------------
1 6/6/2008 tarihli ve mükerrer 26898
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
2 4/4/2007 tarihli ve 26483 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
3 4/12/2007 tarihli ve 26720 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
4 265 seri numaralı Gelir Vergisi
Genel Tebliğine göre hesaplanan tutar (Asgari Geçim
İndirimi Bordrosunda yer alan tutar)
5 265 seri numaralı Gelir Vergisi
Genel Tebliğine göre hesaplanan tutar
6 4 seri numaralı Yatırımların ve
İstihdamın Teşviki Genel Tebliğine göre hesaplanan
tutar, (5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecek
tutar, işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden
ödenmesi gereken gelir vergisinin çarpımı sonucu
bulunacak değer üzerinden organize sanayi veya
endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı,
diğer yerlerdeki iş yerleri için yüzde seksenidir.)