Başlık 263 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI
Resmi Gazete No  
Resmi Gazete Tarihi  
Kapsam
Gelir Vergisi Kanununa 5281 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle eklenen Geçici 67 nci maddede, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiş olup, söz konusu maddede yer alan hükümlere ilişkin ayrıntılı açıklamalar, 257(1) ve 258(2) seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğleri ile 45 numaralı Gelir Vergisi Sirkülerinde yapılmıştır.

Geçici 67 nci maddenin (11) numaralı fıkrasında, dar mükellefler de dahil olmak üzere, bu madde kapsamında tevkifata tabi tutulan ve yıllık veya münferit beyanname ile beyan edilmeyeceği belirtilen menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından doğan kazançlar için takvim yılı itibarıyla yıllık beyanname verilebileceği, beyan edilen gelirden, aynı türden menkul kıymetler için yıl içinde oluşan zararların tamamının mahsup edilebileceği, beyan edilen gelir üzerinden % 15 (2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre 23/07/2006 tarihinden geçerli olmak üzere % 10) oranında vergi hesaplanacağı, hesaplanan vergiden yıl içinde tevkif edilen vergilerin mahsup edileceği, mahsup edilemeyen tutarın da genel hükümler çerçevesinde red ve iade edileceği belirtilmiştir.

Bu Tebliğde ihtiyari beyan ile tevkif edilen vergilerin mahsup ve iade işlemleri ile diğer hususlara ilişkin açıklamalara yer verilmektedir.

1- Yasal Düzenlemeler

Geçici 67 nci maddenin (7) ve (11) numaralı fıkralarında, tevkifata tabi tutulan kazançlar için gerçek kişilerce yıllık veya münferit beyanname verilmeyeceği ancak, dar mükellefler de dahil olmak üzere, Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi tutulan ve yıllık veya münferit beyanname ile beyan edilmeyeceği belirtilen menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından doğan kazançlar için takvim yılı itibarıyla ihtiyari olarak yıllık beyanname verilebileceği belirtilmiş olup, (7) ve (11) numaralı fıkralar aşağıda yer almaktadır.

“7) (1), (2), (3) ve (4) numaralı fıkra hükümleri uyarınca tevkifata tâbi tutulan kazançlar için gerçek kişilerce yıllık veya münferit beyanname verilmez. Diğer gelirler dolayısıyla verilecek yıllık beyannameye bu gelirler dahil edilmez. Söz konusu fıkra hükümleri uyarınca tevkifata tabi tutulsun tutulmasın dar mükellef gerçek kişi veya kurumlarca Hazine tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerden sağlanan kazanç ve iratlar için münferit veya özel beyanname verilmez. Ticarî faaliyet kapsamında elde edilen gelirler ticarî kazanç hükümleri çerçevesinde kazancın tespitinde dikkate alınır ve tevkif suretiyle ödenmiş olan vergiler, 94 üncü madde kapsamında tevkif edilen vergilerin tâbi olduğu hükümler çerçevesinde tevkifata tâbi kazançların beyan edildiği beyannamelerde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Şu kadar ki, (2) ve (3) numaralı fıkralar kapsamında tevkif suretiyle ödenen verginin, işlemden doğan kazancın tâbi olduğu tevkifat oranı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı aşan kısmı yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilmez.

11) Dar mükellefler de dahil olmak üzere, bu madde kapsamında tevkifata tabi tutulan ve yıllık veya münferit beyanname ile beyan edilmeyeceği belirtilen menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından doğan kazançları için takvim yılı itibarıyla yıllık beyanname verilebilir. Beyan edilen gelirden, aynı türden menkul kıymetler için yıl içinde oluşan zararların tamamı mahsup edilebilir. Beyan edilen gelir üzerinden % 15 (2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre 23/07/2006 tarihinden geçerli olmak üzere % 10) oranında vergi hesaplanır. Hesaplanan vergiden yıl içinde tevkif edilen vergiler mahsup edilir, mahsup edilemeyen tutar genel hükümler çerçevesinde red ve iade edilir. Şu kadar ki, mahsup edilemeyen zararlar izleyen takvim yıllarına devredilemez.”

2- İhtiyari Beyan

Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi tutulan ve yıllık veya münferit beyanname ile beyan edilmeyeceği belirtilen menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından doğan kazançlar için tam veya dar mükellef gerçek kişiler tarafından takvim yılı itibarıyla ihtiyari olarak yıllık beyanname verilebilecektir.

Söz konusu beyan, sadece Geçici 67 nci madde kapsamındaki menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasına ilişkin olup, faiz ve itfa gelirlerinin beyanı söz konusu değildir. Alım-satım işlemlerine ilişkin olarak beyan edilecek kazançlardan, aynı türden menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarına ilişkin olması şartıyla yıl içinde oluşan zararların tamamı mahsup edilebilecektir.

Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin alım-satıma konu edilmesi durumunda sadece alım satımdan elde edilen kazanç veya oluşan zarar diğer sermaye piyasası araçları kategorisi altında ihtiyari beyana konu edilebilecektir.

İhtiyari beyan, bu Tebliğ ekinde yer alan “G.V.K. Geçici 67/11 inci Maddesine Göre İhtiyari Beyanda Bulunan Mükellefler İçin Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi” ile yapılacaktır.

Söz konusu beyannamenin;

- “Tablo-1 Mükellefin Kimlik ve Adres Bilgileri” bölümünde, mükellefe ait kimlik ve adres bilgileri doldurulacaktır.

- “Tablo-2 Alım-Satım Kazançlarına İlişkin Bildirim” bölümünde, aynı tür menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları için yapılan sınıflandırma dikkate alınarak, alım-satımdan doğan kar ve zararlar, beyannamenin dışında kendi içinde konsolide edilerek bulunan kar/zarar tutarı beyannamenin 20-24 numaralarında yer alan ilgili satırlara aktarılacaktır. Aynı tür menkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının sınıflandırılmasında ve kar/zarar mahsubunun yapılmasında, 257 ve 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar dikkate alınacaktır.

- İhtiyari beyanda uygulanacak olan vergi oranı, Geçici 67 nci maddenin (11) numaralı fıkrasında %15 olarak belirlenmiş olup, söz konusu oran 22/07/2006 tarih ve 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 23/07/2006 tarihinden geçerli olmak üzere % 10’a indirilmiştir. Buna göre, 2006 yılına ilişkin olarak verilecek beyannamede, beyan edilen gelir üzerinden kıst dönemler de dikkate alınmak suretiyle vergi hesaplanacak ve bulunan toplam tutar beyannamenin 27 numaralı “Hesaplanan Gelir Vergisi” satırına aktarılacaktır. Bu konuya ilişkin ayrıntılı açıklamalara 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “2.5- İhtiyari Beyanda Uygulanacak Vergi Oranı” başlıklı bölümünde yer verilmiştir.

- Beyannameye dahil edilen menkul kıymet alım-satımından doğan kar/zarara ilişkin tevkif suretiyle ödenmiş vergiler, beyannamenin 28 numaralı “Yıl İçinde Tevkif Edilen Vergiler” satırına aktarılarak mahsup edilecektir.

İhtiyari beyan, tam mükelleflerce ikametgahlarının bulunduğu yer vergi dairesine, öteden beri mükellef olanlar için ise bağlı oldukları vergi dairesine yapılacaktır.

Dar mükellefler ise ihtiyari beyanlarını Geçici 67 nci madde kapsamında işlemlerini yürüten banka/aracı kurumların genel müdürlüklerinin bağlı olduğu vergi dairelerine yapacaklardır.

“G.V.K. Geçici 67/11 inci Maddesine Göre İhtiyari Beyanda Bulunan Mükellefler İçin Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi”, Gelir Vergisi Kanununun 92 nci maddesinde belirtilen süre içerisinde ilgili vergi dairesine verilecektir.

Mahsup sonucu ödenmesi gereken bir vergi olması halinde; bu tutar, aynı Kanunun 117 nci maddesi gereğince, Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenecek, iadesi gereken bir tutarın kalması halinde ise bu tutarın iadesi 252 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde(3) belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacaktır.

Beyan yoluyla mahsup edilemeyen zararların, başka gelir unsurlarındaki kazanca mahsubu yapılamayacağı gibi ertesi yıllara devredilmesi de söz konusu değildir.

Örnek: Bay (A)’nın, 2006 yılında (X) Bankası aracılığıyla yapmış olduğu menkul kıymet alım-satımına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.

 

 

(YTL)
Tarih
Menkul Kıymet Türü
Kar/Zarar
Tevkifat Matrahı
Tevkifat Oranı (%)
Vergi

Şubat 2006
Hisse Senedi
180
180
15
27

Mart 2006
Tahvil
120
120
15
18

Nisan 2006
Hisse Senedi
-150
-
-
-

Mayıs 2006
Tahvil
50
50
15
7,5

Ağustos 2006
Hisse Senedi
-150
-
-
-

Eylül 2006
Tahvil
200
200
10
20

Ekim 2006
Hisse Senedi
-110
-
-
-

Kasım 2006
Tahvil
-150
-
-
-

Bu durumda Bay (A)’nın ihtiyari beyanında yer alacak tutarlara ilişkin hesaplama aşağıdaki gibi olacaktır.

 

(YTL)
Menkul Kıymet Türü
Kar/Zarar
Beyan Edilen Gelir
Vergi Oranı (%)
Hesaplanan Vergi
Toplam
Yıl İçinde Tevkif Edilen Vergi
İade Tutarı

Tahvil
220
170
15
25,5
30,5
45,5
15
50
10
5

Hisse Senedi
-230
0
-
-
-
27
27

Bay (A)’nın “G.V.K. Geçici 67/11 inci Maddesine Göre İhtiyari Beyanda Bulunan Mükellefler İçin Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi” nin Tablo-2 ve Tablo-3 bölümleri aşağıdaki şekilde doldurulacaktır.

 

(YTL)
TABLO-26                  ALIM-SATIM KAZANÇLARINA İLİŞKİN BİLDİRİM
MENKUL KIYMET TÜRÜ
KAR
ZARAR
TEVKİF EDİLEN VERGİ

20

Sabit Getirili Menkul Kıymetler
220
45,5

21

Değişken Getirili Menkul Kıymetler
-230
27

22

Diğer Sermaye Piyasası Araçları

23

Yatırım Fonları Katılma Belgeleri

24

25

Toplam
a
220
b
-230
c
72,5


 

(YTL)
TABLO-3                                             VERGİ BİLDİRİMİ

26

Vergiye Tabi Gelir (25 a)
220

27

Hesaplanan Gelir Vergisi
30,5

28

Yıl İçinde Tevkif Edilen Vergiler (25 c)
72,5

29

Ödenmesi Gereken Gelir Vergisi (27-28)
-

30

İadesi Gereken Gelir Vergisi (28-27)
42

31

Damga Vergisi


3- Diğer Hususlar

Dar mükellef gerçek kişi ve kurumların, finansal araçlardan Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlara 07/07/2006 tarihinden itibaren uygulanacak % 0’lık tevkifat oranından faydalanabilmeleri için ibraz etmeleri gereken belgelere ilişkin açıklamalar 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmış olup, 01/01/2007 tarihine kadar uygulanmak üzere, dar mükellef kurumların kendi ülkelerinde geçerli kuruluş belgesinin Türkiye’nin o ülkede bulunan temsilciliğince onaylı Türkçe bir örneğinin veya yabancı dilde onaylı kuruluş belgesinin tercüme bürolarınca tercüme edilmiş Türkçe bir örneğinin ibraz edilmesinin yeterli olduğu, bu tarihten itibaren ise mukimlik belgesinin ibraz edilmesi gerektiği belirtilmişti.

Tüzel kişilikleri bulunmaması nedeniyle kurulu bulundukları ülkelerdeki hukuksal yapı gereği mukimlik belgesi sağlayamayan (tüzel kişiliği olmadığı için fon yönetim şirketleri tarafından temsil edilen alt fonlar, tüzel kişiliğe sahip ana fon bünyesinde faaliyette bulunan alt fonlar vb.) fon statüsündeki yabancı kurumsal yatırımcılardan 01/01/2007 tarihinden sonrası için de mukimlik belgesi aranılmayacak, bu fonlar için öteden beri olduğu gibi kuruluş belgesi ile işlem yapılabilecektir.

Bu kapsamda, yukarıda belirtilen fon statüsündeki yabancı kurumsal yatırımcılar dışında kalan dar mükellef kişi ve kurumların, ülkenin yetkili makamları tarafından düzenlenerek imzalanmış mukimlik belgesini ibraz etmemeleri halinde, vergilemenin tam mükellefiyet esasları çerçevesinde yapılacağı tabiidir.

Tebliğ olunur.

 

(1) 30/12/2005 gün ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 30/09/2006 gün ve 26305 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 06/04/2004 gün ve 25425 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

 

 



EK : G.V.K. Geçici 67/11 inci Maddesine Göre İhtiyari Beyanda Bulunan Mükellefler İçin Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi